De Nederlandse bevolking zal de komende jaren ingrijpend veranderen. Sommige regio's in het land zullen daardoor krimpen, of doen dat nu al. Bekijk alle regio's in beeld in de krimpbarometer en bekijk persoonlijke verhalen uit krimpdorp 't Zandt in Groningen.
klik hier om naar de krimpbarometer te gaan.
Zo'n 700 scholen weg
De gevolgen van bevolkingskrimp en vergrijzing zijn erg groot. Ook zijn de effecten van ontgroening - de daling van het aantal jongeren - in de regio's enorm. Uit onderzoek van advies- en ingenieursbureau DHV blijkt dat er in de krimpgebieden in Nederland grofweg 700 scholen (zo'n 10%) in 2025 hun deuren moeten sluiten als overheden, instellingen en bedrijven geen maatregelen nemen om de gevolgen van krimp op te vangen.
Diverse oorzaken
De komende 15 jaar kunnen krimpeffecten verwacht worden op veel terreinen. De woningmarkt, het onderwijs, de zorg, winkels, economie, de arbeidsmarkt en mobiliteit zullen allemaal de gevolgen van de bevolkingskrimp gaan merken. De onderlinge verschillen tussen de regio's zijn echter groot. Zo wijkt vooral de oorzaak van de teruglopende bevolking in de gebieden onderling af. In de ene regio trekken vooral de jongeren weg, in de andere is vergrijzing de voornaamste oorzaak. Ook speelt de beschikbaarheid van banen of de krapte op de woningmarkt een rol.
De krimpbarometer
Door deze verschillen kunnen de effecten van de krimp heel divers uitpakken. De zogenoemde krimpbarometer van DHV laat bijvoorbeeld zien dat in 2025 in sterk vergrijzende regio's meer dan 1 op de 4 arbeidskrachten in de zorg moet gaan werken. Ook zullen veel inwoners op het platteland mogelijk geen toegang meer hebben tot het openbaar vervoer, zo is de prognose. Ook hebben de onderzoekers in kaart gebracht wat de gevolgen voor sportvelden en de capaciteit van verpleeg- en verzorgingstehuizen over 15 jaar zullen zijn.
Onvoldoende maatregelen
Volgens DHV wordt er in een aantal regio's adequaat gereageerd op de krimp, maar zijn overheden, instellingen en bedrijfsleven in veel gebieden nog niet klaar om te accepteren dat de bevolking af zal nemen. En als ze dat gegeven eenmaal geaccepteerd hebben, nemen ze nog steeds onvoldoende maatregelen om de gevolgen van de krimp op te vangen, aldus de onderzoekers.
Prisoner's dilemma
Veel gemeenten zouden te maken hebben met wat het adviesbureau het 'prisoner's dilemma' noemt. Als een buurgemeente bouwplannen heeft, dan meent een gemeente niet achter te kunnen blijven en ook te moeten gaan bouwen. Dit om te voorkomen dat bewoners naar de buurgemeente vertrekken. Het resultaat is dan vaak leegstand.
Keuzes maken essentieel
Om dit soort situaties bij een bevolkingskrimp te voorkomen is het volgens DHV van belang dat overheden en andere partijen keuzes durven te maken. Er zijn tal van maatregelen die de betrokken partijen kunnen nemen om de pijn te verzachten en om te voorkomen dat de krimpbarometer werkelijkheid wordt. Oplossingen zouden moeten worden gezocht in samenwerking tussen organisaties, waarbij die zich niet hoeft te beperken tot organisaties binnen de eigen sector, zo luidt een van de conclusies van het onderzoek.
Het onderzoek van DHV laat zien wat er dreigt te gebeuren als overheden, instellingen en bedrijfsleven geen maatregelen nemen om de pijn van krimp te verzachten. Voor 75 regio’s heeft DHV in de zogenoemde krimpbarometer de pijnpunten in kaart gebracht om tot concrete oplossingen te komen.
(Verantwoording)
© RTL Nieuws.nl